+32 (0)10 24 80 69

Portret

Eva Ravaloriaka : Niet te houden!

 

Niet te houden!

Zie je een vrouwelijke burgemeester op de motor in Madagaskar, dan kan je er je hoofd op verwedden dat het Eva Ravaloriaka is. Deze bijzonder energieke vrouw bindt in haar land de strijd aan voor gelijke kansen en een grotere erkenning van de vrouw.

FAMILLE MONOPARENTALE malgache«Ik wil een boodschap overbren­gen.» Het is de eerste zin van Eva Ravaloriaka als ze praat over haar dagelijkse bezigheden. Dat haar aanpak werkt blijkt meteen uit de goede relaties die ze met haar me­deburgers heeft. Ze is burgemeester van een gemeente op 45 km van Antanana­rivo en zelfs de grootste sceptici heeft ze weten te overtuigen. «Mijn voornaamste boodschap is vrouwen de plaats geven die ze verdienen. Ze vertegenwoordigen meer dan de helft van de bevolking, maar hun rol beperkt zich tot de familiale kring en hun beslissingsmacht is vaak uiterst be­perkt en beteugeld door de mannen. Een voorbeeld: van de 1550 gemeentes in het land worden er slechts 60 bestuurd door een vrouwelijke burgemeester. Iedereen heeft het recht om zich kandidaat te stel­len, maar vaak durven de vrouwen gewoon de stap niet te zetten.»

Twee vleugels

Gelijkstelling van geslachten is nog toe­komstmuziek op het Malagassische eiland. «Van jongs af aan was ik me ervan bewust dat er iets niet klopte. Het traditionele hu­welijk, bijvoorbeeld, werd onderhandeldtussen de ouders; wie het meeste vee kon bieden kreeg het meisje! De verbintenis werd zonder enige formaliteit afgesloten, zodat de man kon vertrekken wanneer het hem uitkwam. Om nog te zwijgen over de problemen van afstamming en de on­gelijke verdeling van de erfenissen. In het zuidoosten gaat het er nog erger aan toe. Daar hebben vrouwen niet het recht om het woord te nemen in het openbaar. Een schrijnende situatie waar iets aan gedaan moet worden!» En als Eva iets beslist, dan doet ze dat met volle toewijding..

Dankzij haar werk, creativiteit en aanste­kelijke overgave heeft ze al talrijke initia­tieven opgestart. «In onze gemeente is er vandaag een centrum voor familiale plan­ning, een vaccinatiecentrum, een alfabeti­seringsklas; ik geef zelf ook verschillende vormingen. Ik probeer zowel mannen als vrouwen aan te trekken zodat er zoveel mogelijk mensen geïnformeerd worden. Ik zeg hen: ‘God heeft je twee handen, twee armen en twee voeten gegeven. Wat zou je doen als je er maar één van had? Een vogel kan toch ook niet vliegen met éénvleugel!’ Met eenvoudige vergelijkingen kan je het beste overtuigen. Zelfs al zijn de onderwerpen vaak heel serieus, toch moet je proberen om ze licht te verpakken. Met geleerde taal bereik je geen groot pu­bliek; met grapjes, spelletjes, verhaaltjes of animaties daarentegen gaan de deuren vanzelf open. De mensen ervaren het dan eerder als ontspanning, geen verplichting. Ze vragen me vaak om terug te komen als ik nog eens tijd heb.»

Familiale vrede

Complementariteit in het huishouden bevorderen is nog maar de eerste stap. De burgemeester ziet het grootser. «Het belangrijkste is thuis vrede creëren. Al­leen als er een goede verstandhouding is binnen het koppel kan er niet alleen aan de dagtaken gewerkt worden maar is er ook plaats om zich te ontplooien en deel te nemen aan de ontwikkeling van de ge­meenschap, de maatschappij en uiteinde­lijk aan de natie.»

«In Madagaskar vat het concept ‘Fihavana­na’ het ideaalbeeld van ontwikkeling goed samen. Het is doordrongen van respect, tolerantie, solidariteit en luisteren naar elkaar. Het is één van de basisprincipes in de Malagasissche maatschappij, ook al vergeten de mensen het soms in de praktijk toe te passen. Wanneer je iemand wil doen begrijpen dat hij niet op het goede pad zit, komt dit principe al meteen van pas. Je moet de mensen laten uitspreken zonder meteen te oordelen. Je moet je soepel op­stellen, maar tegelijk vastberaden beslis­singen durven nemen. Het gaat om een mengeling van striktheid en handigheid.»

Tegen de stroom in

Met haar onuitputtelijke energie overtuigt Eva Ravaloriaka steeds meer mensen, stap voor stap. Dat blijkt uit concrete verande­ringen. «Ik heb zelfs de meest sceptische toehoorders overtuigd dat een vrouw lei­ding kan geven. Vandaag staat onze ge­meente synoniem voor werk en vooruit­gang. Iedereen wordt op tijd betaald en er worden evenveel mannen als vrouwen aan­genomen. Ze verdienen ook hetzelfde loon. We hebben wegen en scholen gebouwd en trappen op de steile hellingen aangelegd. Als we geen hulp krijgen van de overheid, zoeken we naar lokale oplossingen. In de ene wijk zijn er veel stenen, in de andere ligt er veel zand of hout. De ene wil helpen bouwen, de andere is schrijnwerker. En wie geen speciale gave heeft, is vrijwilliger om water te halen. Het is zoals bij de mie­ren; iedereen draagt zijn steentje bij.»

Om dit te bereiken moest er een grondige mentaliteitsverandering plaatsvinden. Eva is een ware motor tot verandering, hetzij via de sensibiliseringsateliers die ze inricht, hetzij door zelf het voorbeeld te zijn. «Om meer bestemmingen te kunnen bereiken per dag, maak ik mijn verplaatsingen vanuit het gemeentehuis per moto. In het begin waren velen gechoqueerd. Een vrouw op een moto, dat is toch veel te gevaarlijk… zelfs revolutionair! Maar door uit te leggen dat die visie al lang voorbijgestreefd is, draaien de mensen wel bij. Vandaag zijn er vrouwelijke piloten, vrouwen die president zijn… Ik vertrek vaak vanuit de praktijk om vooruit te geraken. Je kan het beste actie ondernemen terwijl je de theorie uitbouwt. Geen woorden zonder daden. Dat is de sleutel tot ontwikkeling: de theorie kunnen verenigen met de praktijk.»

Er zijn nog veel uitdagingen in Manjakandriana, maar het vertrouwen is er. «Zodra er samenwerking en solidariteit zijn, kunnen we vooruit geraken. Dat begint in de familie en daarna ook verder. Eendracht maakt macht wil ook zeggen dat er geen plaats is voor discriminatie op basis van geslacht, religie, status of rijkdom. We moeten ons allemaal verenigen als we resultaten willen. Als je alleen werkt in een rivier vol krokodillen, word je snel gevat. Maar als je samenwerkt, dan maken de krokodillen zich uit de voeten.»

Renaud Deworst

Eva Ravaloriaka

Eva Ravaloriaka

Theorie en praktijk verenigen, dat is de sleutel tot ontwikkeling.

Collectieve trouwpartij

Om de valstrikken van het traditione­le huwelijk te bestrijden, organiseert Eva Ravaloriaka burgerlijke huwelij­ken voor alle leeftijden. Op de grote dag geeft ze vormingen over burger­lijk recht en ouderlijke verantwoor­delijkheid aan de gelukkige koppels, die vaak vooraf reeds op traditionele wijze verenigd zijn. Door het succes heeft ze beslist om collectieve huwe­lijken te organiseren, een première in haar land. Een vijftigtal mannen en vrouwen snijden samen een grote taart aan op een ontroerende ceremo­nie in alle eenvoud.

mariage_collectiff2

Getuigenis

Madame Soalalaina, gemeentelijke secre­taresse-boekhouder

«Ik werk nu drie jaar voor de gemeente en ik kan u zeggen dat Madame Eva haar tijd niet verdoet! Ze is actief op alle domeinen: vrouwenrechten, levensomstandigheden van de boeren, corruptie, geweld, problemen met grondrechten, mobiliteitskwesties, erfgoed. Ze beweegt hemel en aarde om oplossingen te vinden. Ze vindt subsidies, ze onderhoudt relaties met de verschillende ministeries, ze neemt contact op met ngo’s… Haar bijdrage tot de ontwikkeling van de gemeente is onmiskenbaar. Aan het einde van het jaar zijn er nieuwe ge­meenteraadsverkiezingen. Ik hoop dat ze herverkozen zal worden om haar werk te kunnen voortzetten voor heel de bevol­king, vrouwen én mannen!»

Bio

1962

Geboren in Madagaskar

1989

Behaalt diploma landbouwkunde

1992

Werkt in een onder­zoekslab en doceert aan de universiteit

2007

Wordt verkozen tot burgemeester van Manjakandriana

2008

Manjakandriana eindigt derde in het klassement voor beste gemeente

2009

Krijgt de prijs Gender links